Felçli Hasta Bakımı

İnsan beyni, hayati fonksiyonların devamını sağlayan ve vücudun yöneticisi konumundaki organdır. Beyin içindeki kan damarlarıyla taşınan kanla beslenir. Beyin içindeki bu kan damarlarında meydana gelen bir tıkanıklık, beynin beslenememesine, hasar görmesine ve felç olarak adlandırılan klinik tablonun ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Felç geçiren hastaların % 50’si yüksek tansiyon kaynaklı felç geçirmektedir. Şeker, stres, pıhtılaşma, menopoz gibi nedenlerin de felç oluşumunda etkili olduğu bilinmektedir. İnme olarak da adlandırılan felç, genel olarak yaşlılık hastalığı olarak görülmektedir. Beynin etkilenen bölgesinin kontrol ettiği organlarda gözlenen felç hastalığı, kimi zaman kolda, kimi zaman bacakta, kimi zaman yüzün belli bir bölümünde gözlenebilmektedir. Felçli hastada, yüz şeklinde değişme, duyu kaybı yanında, konuşamama, yutma güçlüğü, görme bozukluğu, baş dönmesi, idrar kaçırma gibi durumların da gözlenmesi muhtemeldir.

İnsanın hiç farkına bile varmadan yaptığı pek çok fonksiyonunu yitirmesi,  felçli hastayı kendine bakamaz duruma düşürmekte, felçli hastayı başka insanlara bağımlı hale getirmekte ve felçli hasta bakımı gündeme gelmektedir. Felçli hasta, ilk felç belirtileri ardından hastane ortamında gerekli tanı ve tetkikler yapıldıktan sonra, ev ortamına gönderilmektedir. Felç geçirme olayını takip eden ilk altı aylık süre, iyileşme dönemi olarak görüldüğünden felçli hastanın belli aralıklarla fizik tedavi uzmanları tarafından kontrolleri yapılsa da, felçli hasta bakımı evde gerçekleştirilmektedir.  Tedavisinin sürdürülmesi felçli hastanın temel ihtiyaçları arasındadır.  Bunun dışında felçli hastanın temel ihtiyaçları; soluk alma, beslenme, su içme, uyuma, tuvaletini yapma şeklinde sıralanabilecek fizyolojik ihtiyaçlarının karşılanmasına yöneliktir. Fizyolojik ihtiyaçlar yanı sıra giyinme, vücudunu temizleme, barınma, sevgi ihtiyacı da, felçli hastanın temel ihtiyaçları olarak görülmelidir.

Felçli hasta bakımı denildiğinde yukarıda sayılan temel ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanmaktadır. Bunu yaparken hastaya zarar vermemek, başka komplikasyonların gelişmesini önleyebilmek adına, enfeksiyon oluşumuna mahal vermeyecek şekilde hijyen kurallarına uymak gerekmektedir.  Ayrıca bakım işini üstlenen kişi, felçli hastanın kaybettiği fonksiyonlarını geri kazanabilmesi amacıyla fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının verdiği çene, kol, el, bacak egzersizlerini yaptırmayı ihmal etmemelidir. Hasta, diyet uzmanı tarafından hazırlanan menüye uygun şekilde beslenerek, ilaçları zamanında verilmelidir. Felçli hasta, yaşadığı ciddi travma sonucu bakımı gerçekleştiren kişiye yardımcı olmak bir yana, işini zorlaştıran bir tavır sergileyebilmektedir. Bu tamamen felçli hastanın durumu kabullenmemesinden, yaşam isteğini yitirmesinden kaynaklanmaktadır. Ciddi psikolojik yıkım yaşayan felçli hastaya, psikiyatri uzmanları yardımcı olmaya çalışacaktır. Bu yüzden bakıcı, yardımcı olduğu felçli hasta, psikiyatrik destek almıyorsa, hastanın durumunu iyi gözlemeli ve gereğinde hastanın psikiyatrik destek alması için gerekli girişimlerde bulunmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Kaçınılmaz Bir Son Olarak Yaşlanma başlıklı makalemizde evde hasta bakımı, evde yaşlı bakımı ve hasta bakıcı hakkında bilgiler verilmektedir.